7.3.2 Vluchtelingen

Je gezondheid is het allerbelangrijkste dat je hebt. Toch is een goede gezondheid niet voor iedereen vanzelfsprekend. Zo lopen mensen met een migratieachtergrond meer risico op gezondheidsklachten. De gevolgen van migratie, mogelijk geweld en traumatische ervaringen kunnen erg groot zijn voor hun gezondheid. Om mensen met een migratieachtergrond te ondersteunen is passende preventie en zorg nodig.

Vluchtelingen hebben meer kans op overgewicht. Hierbij bestaat een directe relatie met ongezonde
voedingsgewoonten, een slechte beheersing van de Nederlandse taal, het niet hebben van een zinvolle
dagbesteding en inactiviteit. Het aantal mensen met obesitas in Syrië was voor het conflict hoger dan in
Nederland: 23,5% versus 19,8%. In Eritrea komt overgewicht en obesitas niet veel voor, het aantal mensen
dat daar last van heeft is aanzienlijk lager, namelijk 4,1%. Wel is deze groep gemiddeld lager opgeleid en
dat geeft weer extra gezondheidsrisico’s. Bovendien bestaat het risico dat deze nieuwkomers de ongezonde aspecten van de westerse leefstijl overnemen. Hierdoor hebben zij meer kans op het ontwikkelen van overgewicht.

Voeding
Bij de huidige grotere groepen statushouders in Nederland, zien we bij zowel de Eritreeërs als bij de
Syriërs nogal eens ongezond en eenzijdig eten. Het belang van gevarieerd en gezond eten staat niet bij
iedereen op het netvlies. Bij Eritreeërs zien we vaak veel eenzijdig en vitaminearm voedsel en daardoor een tekort aan essentiële voedingsstoffen. Veel van hen zijn niet goed op de hoogte van voedingsadviezen.

Syriërs eten doorgaans veel vlees, vette en zoete producten. In Nederland is het kopen van gezonde voedingsproducten voor veel statushouders ook lastig, onder andere door de taalbarrière, onbekendheid met
de voedingswaarde van producten en de bereidingswijze ervan. Ook stress kan leiden tot meer en ongezond eten.

Sport en beweging
Vluchtelingen bewegen minder dan de gemiddelde Nederlander. Onder eerdere vluchtelingengroepen
was twee keer vaker sprake van onvoldoende (gezond) bewegen. Veelal is het sporten in clubverband een
onbekend fenomeen voor hen. Voor veel statushouders is het ontwikkelen van een fysiek actieve leefstijl niet vanzelfsprekend. In Syrië, Iran en Irak wordt beduidend minder bewegingsonderwijs op scholen
gegeven in vergelijking met Nederland. Hierdoor ontbreekt vaak de kennis waarom bewegen belangrijk is. Kinderen sporten wel, maar zodra zij volwassen worden stopt dit. Enerzijds heeft dit te maken met lange werkdagen, anderzijds met een vorm van ‘status’. Het is voor volwassenen in deze landen niet gebruikelijk om te fietsen, hard te lopen op straat of te sporten in clubverband. Voor vrouwen uit deze landen ligt het nog gevoeliger. Ook religieuze regels kunnen het sporten belemmeren. Moslima’s moeten bijvoorbeeld rekening houden met de bedekking van hun lichaam en mogen zich niet bevinden in een gesloten ruimte met mannen.

In Eritrea is sporten of fietsen wel gebruikelijk. Populaire sporten zijn onder andere hardlopen, wielrennen en voetballen. Toch zijn er weinig volwassenen die sporten in clubverband omdat ze vaak zwaar fysiek werk hebben. Er wordt veelal wel onderling een partijtje voetbal gespeeld.
Als men in Nederland komt wonen, kunnen onbekendheid met bepaalde beweegactiviteiten in de buurt en
de kosten hiervan een belemmering zijn om daadwerkelijk met bewegen te beginnen.

Door Hajar van 12 jaar.

Gezondheidsvaardigheden
Een deel van de statushouders heeft, mede als gevolg van het lage opleidingsniveau, beperkte gezondheidsvaardigheden. Syriërs hebben gemiddeld een opleidingsniveau dat vergelijkbaar is met de Nederlandse bevolking, maar de taalbarrière kan toch een struikelblok vormen. Eritreeërs zijn gemiddeld genomen lager opgeleid. De combinatie van een lage opleiding, de taalbarrière en onbekendheid met de Nederlandse gezondheidszorg, zorgt ervoor dat relatief veel nieuwkomers over onvoldoende gezondheidsvaardigheden beschikken. Deze vaardigheden kunnen toenemen naarmate de Nederlandse taal beter beheerst wordt. Voor een deel van de statushouders, met name uit Eritrea, zullen beperkte gezondheidsvaardigheden een aandachtspunt blijven. Daarom is het belangrijk hier rekening mee te houden bij voorlichtings- en preventieve activiteiten.

Oekraïners in Nederland
Oekraïense mensen eten 3 x een warme maaltijd per dag en de dagelijkse voedingsgewoontes zijn gevarieerder dan die van ons.